Potężny algorytm komputerowy przeczesał miliardy możliwych reakcji chemicznych i pokazał, jak ze związków chemicznych traktowanych dotąd jako odpady przemysłowe produkować można ok. 300 leków - opisują w publikacji w “Nature” badacze z zespołu prof. Bartosza Grzybowskiego.
Naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego stworzyli prototyp wyświetlacza w technologii OLED z elektrodą grafenową. Unikatowym ich rozwiązaniem jest zmodyfikowanie warstwy grafenu, z którego wykonano elektrodę – tlenkiem renu. Jak mówią, to pierwsze takie urządzenie w Polsce i jedno z nielicznych na świecie.
W bezmiarze naszej Galaktyki astrofizycy od lat tropią pevatrony, naturalne akceleratory cząstek o gigantycznych energiach. Dzięki obserwatorium promieniowania kosmicznego HAWC właśnie natrafiono na kolejny prawdopodobny ślad ich istnienia: fotony o jednych z najwyższych energiach. Ustalono nawet prawdopodobne miejsce ich pochodzenia.
Pierwszy w Polsce procesor kwantowy zbudowali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy wykorzystali go też w praktyce - w spektroskopii. Pokazali, jak dzięki kwantowemu przetwarzaniu informacji można bardziej wydajnie wyciągać informacje o materii schowane w świetle - informuje Centrum Nowych Technologii UW.
Metodę, która „zjada gumę” i przetwarza ją w papier, opatentowali biotechnolodzy i papiernicy z Politechniki Łódzkiej. W ten sposób można zamienić zużyte opony w biodegradowalne opakowanie.
Na podstawie najnowszych wyników badań z obserwatoriów fal grawitacyjnych LIGO/Virgo, naukowcy przeprowadzili testy Ogólnej Teorii Względności (OTW). Dziewięcioma różnymi metodami poddano weryfikacji zgodność teorii Einsteina z danymi obserwacyjnymi. Żadnych niezgodności nie stwierdzono. W badaniach brali udział polscy naukowcy z grupy Polgraw, w tym uczeni z NCBJ.
Nasze ciała zbudowane są z wielu chiralnych struktur, lewo- lub prawoskrętnych. Wśród nich są choćby lewoskrętne aminokwasy, czy prawoskrętna helisa DNA. Jak wyglądałoby jednak życie, gdyby chiralność struktur, z których zbudowane są nasze ciała odwrócić? Gdyby nagle organizm żywy znalazł się po drugiej stronie lustra? Jak wyglądałoby wówczas życie. Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie, zachowania chiralnych molekuł w skali pojedynczej mole...
Polsko-chińskiemu zespołowi udało się uzyskać coś, co dla fizyków było dotąd nieoczywiste: tranzystor wykonany nie z tradycyjnego materiału półprzewodnikowego, ale z nanocząstek metalu. Takie tranzystory mają być odporne na zginanie, działanie wody, iskry, a nanosi się je jak farbkę.
Unikatowe badania różnic między przepływem cząstek i antycząstek, prowadzone przez Marię Stefaniak, zostały nagrodzone przez Brookhaven Women in Science (BWIS). Obserwacje doktorantki Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej i Subatech-IMT Atlantique stanowią punkt odniesienia dla teoretycznych studiów nad właściwościami materii.
Co robią łańcuchy polimerowe zaraz po podgrzaniu i ile czasu zajmuje im zwijanie się w kłębek, aby pod wpływem temperatury mogły zmienić właściwości? Ustalili to naukowcy z IChF PAN. Ich badania to krok do wydajniejszych polimerów wykorzystywanych w medycynie czy przemyśle.
Wyniki wieloletnich badań stężeń radionuklidów w regionie polarnym i w Polsce opublikowali naukowcy z NCBJ i z Instytutu Geofizyki PAN. Dane te wzbogacają wiedzę o ruchu i mieszaniu się mas powietrza w skalach od regionalnej aż do globalnej oraz o zapyleniu środowiska.
Porowata ciecz jonowa, badana m.in. na UAM, wygrała w plebiscycie na cząsteczkę roku 2020. W konkursie ogłoszonym przez czasopismo "Chemical & Engineering News" można było głosować na opisane w tym roku molekuły nie mające związku z COVID-19.
Nanomebrany z polidopaminy, polimeru wzorowanego na substancji wytwarzanej przez małże, kurczą się pod wpływem światła, zmiany temperatury i wilgotności - odkryli naukowcy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Instytutu Maxa Plancka w Moguncji. Właściwości te będzie można wykorzystać w m.in. automatyce i robotyce np. do zdalnego kierowania nanomanipulatorami.
Badając rozmaite reakcje biochemiczne naukowcy poza komórką żywego organizmu starają się odtworzyć "zatłoczenie", które zwykle taką komórkę charakteryzuje w naturze. Używają do tego określonych molekuł. Okazuje się jednak, że związki te wcale tak obojętne chemicznie nie są. W IChF PAN zbadano wpływ obecności różnych związków zwiększających komórkowy sztuczny tłok na przebieg reakcji biochemicznej.
Udało się nam wykonać ze światła, a więc z bezmasowych fotonów coś, co przypomina zespół cząstek obdarzonych spinem. U nas rolę spinu gra polaryzacja światła - mówi prof. Jacek Szczytko z UW. Badania trafiły na okładkę periodyku „Optica”.
Instytucje współpracujące w przedsięwzięciu Pierre Auger udostępniają 10 proc. danych zarejestrowanych za pomocą największego na świecie detektora promieni kosmicznych. Dane te są upubliczniane z nadzieją, że będą wykorzystywane przez profesjonalnych naukowców, obywateli oraz dla inicjatyw edukacyjnych i popularyzatorskich.
Ultralekkie, wytrzymałe, pochłaniające dźwięki, energię, tłumiące drgania, dobrze przenoszące wyższe temperatury – takie są gazary. Te nowe materiały, nad którymi w Polsce pracują naukowcy na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, są pożądane m.in. w przemyśle kosmicznym. Mogą przyczynić się do ochrony naszej planety przed zmianami klimatycznymi.
Naukowcy po raz pierwszy zademonstrowali eksperyment Younga z użyciem światła, realizowany w przestrzeni odwrotnej. Pionierskie badania prowadzone w międzyinstytucjonalnym zespole naukowym zostały opublikowane w „Physical Review Letters” i wyróżnione w prestiżowej grupie artykułów „PRL Editors' Suggestion”.
Dzięki sile odśrodkowej i wykorzystaniu cieczy o różnych gęstościach można opracować samoorganizujące się fabryki chemiczne. Pomysł na wirujące reaktory, zaproponowany przez Polaków jest nie tylko sprytny, ale i piękny. Badania trafiły na okładkę prestiżowego "Nature".
Nowe odkrycia dot. SARS-CoV-2, w tym opracowanie jego pierwszej dokładnej genetycznej mapy, wykrycie zasobów wody pod powierzchnią Marsa i lądowanie łazika Perseverance na tej planecie, wystrzelenie teleskopu Jamesa Webba, a w Polsce - odkrycie śladów dinozaurów na południu woj. mazowieckiego - to tylko niektóre z istotnych wydarzeń naukowych 2021 roku.
Zespół kierowany przez Polaków jako pierwszy na świecie zbudował sieć neuronową (sztuczny neuron) opartą o "masywne" fotony - cząstki światła zachowujące się tak, jakby miały masę (tzw. polarytony). Badacze mają nadzieję, że wykorzystanie światła w obliczeniach sztucznej inteligencji jest szansą na duże oszczędności energii.
Czy kryptografia stosowana m.in. w bankach pozostanie bezpieczna, gdy do gry wejdą komputery kwantowe? Odpowiedzi na to pytanie pomogą udzielić badania dra inż. Michała Wrońskiego z Wojskowej Akademii Technicznej.
Nowe związki chemiczne, które mogą służyć jako emitery światła w OLED zaproponował zespół polskich naukowców. Ich badania przybliżają nas do wydajniejszych wyświetlaczy wpisujących się w trend zrównoważonych technologii, szczególnie w elektronice przenośnej - informuje IChF PAN.
Nad systemem monitorującym wytwarzanie plazmy termojądrowej będzie pracował zespół z udziałem doktoranta Bartłomieja Jabłońskiego z Politechniki Łódzkiej, który jako jedyny Polak otrzymał tegoroczny grant EUROfusion Engineering Grants (EEG).
Chińskie poszukiwania eliksiru nieśmiertelności doprowadziły do wynalezienia prochu czarnego. Od nitrogliceryny poprzez dynamit i inne wynalazki Alfreda Nobla, do trotylu, aż po heksogen, oktogen i HNIW – historię materiałów wybuchowych przedstawił w ramach Festiwalu Nauki prof. dr hab. inż. Radosław Trębiński z Wojskowej Akademii Technicznej.
Zjawiska zachodzące w trylionowych częściach sekundy tworzą rdzeń chemii i biologii. Dopiero od niedawna naukowcy próbują dokładnie rejestrować ich rzeczywisty przebieg, na razie z umiarkowanymi sukcesami. Teraz krakowscy fizycy zaproponowali nową metodę pomiarową.
Niewiele związków jest dziś równie istotnych dla przemysłu i medycyny co ditlenek tytanu. Część zagadnień związanych z budową powierzchni materiałów tworzonych z tego związku i zachodzącymi w niej procesami wciąż pozostaje niejasnych. Badania podstawowe nad ditlenkiem tytanu w synchrotronie SOLARIS zaczęli badacze z IFJ PAN.
Aby lepiej poznać mechanizmy reakcji zachodzących w atmosferze i naturę procesów, którym ulegają lotne związki pochodzenia roślinnego, naukowcy z Instytutu Chemii Fizycznej PAN przy współpracy z badaczami z TROPOS w Lipsku oraz NIC w Słowenii określili czas życia poszczególnych cząsteczek i określili, jakim przekształceniom ulegają w powietrzu.
Roger Penrose to człowiek skoncentrowany na fizyce, myślący w sposób prostopadły do tego, co się narzuca - powiedział fizyk, prof. Krzysztof Meissner. Dodał, że noblista jest jego przyjacielem, z którym spędził na rozmowach tysiące godzin i przygotował wspólną publikację.
Do niedawna uważano, że jedynie jądra bardzo masywnych pierwiastków mogą posiadać wzbudzone stany ze spinem zerowym o zwiększonej stabilności, w których przyjmują kształt znacznie różniący się od ich kształtu normalnego. Międzynarodowy zespół badaczy m.in. z Polski w wykazał, że stany takie istnieją również w dużo lżejszych jądrach niklu.
Giorgio Parisi – jeden z trzech fizyków nagrodzonych Noblem - zajął się układami chaotycznymi i udowodnił, że „w tym szaleństwie jest metoda” – powiedział PAP fizyk teoretyk z Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Krzysztof Meissner.
