Uczelnie obniżają wymagania dotyczące ocen wstępnych dla studentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, aby zapewnić im równy dostęp do studiów.

Article thumbnail

Uczelnie obniżają wymagania dotyczące ocen wstępnych dla studentów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, aby zapewnić im równy dostęp do studiów.

Organizacja Universities UK promuje rekrutację uwzględniającą kontekst społeczny, przewidującą obniżenie wymagań o 1–2 stopnie dla kandydatów pochodzących ze środowisk defaworyzowanych. Rektorów zachęca się do rozszerzenia zakresu niższych progów punktowych, gwarantowanych rozmów kwalifikacyjnych oraz dodatkowego wsparcia. Obecnie nie ma spójnego podejścia we wszystkich 141 uczelniach. Wspólny przegląd przeprowadzony przez UUK, UCAS i Sutton Trus...

newnickk 25 mar 2026 Wielka Brytania DEI Polityka

Sąd Najwyższy przyznał konkubinie połowę majątku zgromadzonego przez tę parę żyjącą w związku nieformalnym.

Article thumbnail

Sąd Najwyższy przyznał konkubinie połowę majątku zgromadzonego przez tę parę żyjącą w związku nieformalnym.

Ocena wkładu osobistego konkubiny w tworzenie wspólnego majątku bywa często trudna. Wyrok Sądu Najwyższego przyznał konkubinie połowę dorobku zgromadzonego w ramach nieformalnego związku. Nie ma podstaw prawnych do odmowy oficjalnego ogłoszenia takich wyroków. Marki OMODA i JAECOO czterokrotnie powiększyły swój polski magazyn logistyczny w związku z prognozowanym wzrostem sprzedaży w 2025 roku. Magazyn centralny zapewnia 95% dostępność części i r...

newnickk 25 mar 2026 Polska i Polacy Relacje damsko-męskie Psy

Rigweda to najstarszy tekst indoeuropejski, zawierający 1028 hymnów wedyjskich, który powstał w latach 1500–1000 p.n.e. w północno-zachodnich Indiach.

Article thumbnail

Rigweda to najstarszy tekst indoeuropejski, zawierający 1028 hymnów wedyjskich, który powstał w latach 1500–1000 p.n.e. w północno-zachodnich Indiach.

„Rigveda Samhita” zawiera 10 600 wersów w 10 mandalach, wychwalających bogów takich jak Indra, Agni i Soma. Hymny przekazywane ustnie z niezwykłą wiernością od II tysiąclecia p.n.e. Ułożone przez rodziny rishich w regionie Pendżab-Sarasvati. Brak dowodów na istnienie ustrukturyzowanego systemu kastowego lub stratyfikacji społecznej. Społeczeństwo pół-koczownicze, zajmujące się pasterstwem, rolnictwem, hodowlą bydła i wyścigami konnymi. Kobiety ja...

newnickk 25 mar 2026 Azja południowa Indie i Hindusi Starozytnosc

W Muzeum w Warnej znajduje się najstarszy na świecie skarb złota, pochodzący z okresu 4600–4200 r. p.n.e.

Article thumbnail

W Muzeum w Warnej znajduje się najstarszy na świecie skarb złota, pochodzący z okresu 4600–4200 r. p.n.e.

Założone w 1888 roku jako część biblioteki miejskiej. Budynek wzniesiony w latach 1892–1898 w stylu neorenesansowym. Od 1945 roku stanowi własność państwa. W muzeum znajdują się eksponaty od czasów prehistorycznych po okres odrodzenia bułgarskiego. Złoto z Warny, wydobyte w 1972 roku, zajmuje trzy sale. Muzeum zarządza tereny łaźni rzymskich i klasztoru Aladzha. W planach są kolejne obiekty, w tym bazylika biskupia i klasztor Theotokos. Posiada b...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura Europa i UE

Kultura warnańska zapoczątkowała najstarszą na świecie metalurgię złota oraz tradycję pochówków królewskich elit około 4500 r. p.n.e.

Article thumbnail

Kultura warnańska zapoczątkowała najstarszą na świecie metalurgię złota oraz tradycję pochówków królewskich elit około 4500 r. p.n.e.

Nekropolia w Warnej w Bułgarii zawiera 294 groby z 3000 złotych artefaktów o łącznej wadze 6 kilogramów. Najstarsza złota biżuteria pochodzi z okresu 4650–4450 r. p.n.e. Trzy symboliczne puste groby zawierają większość złota, w tym berła symbolizujące najwyższą władzę. W grobie nr 43, należącym do mężczyzny z elity, znaleziono złote berło, topór bojowy oraz osłonę na penisa, co wskazuje na królewski status. Kultura odzwierciedla hierarchiczny sta...

newnickk 25 mar 2026 Europa i UE Starozytnosc Nauka

Atlancie ulegli degeneracji po tym, jak ich boska krew uległa rozcieńczeniu, co doprowadziło do tego, że Zeus zatopił ich imperium obejmujące cały kontynent.

Article thumbnail

Atlancie ulegli degeneracji po tym, jak ich boska krew uległa rozcieńczeniu, co doprowadziło do tego, że Zeus zatopił ich imperium obejmujące cały kontynent.

Egipscy kapłani opowiedzieli Solonowi o wojnie z Atlantydą, która miała miejsce 9000 lat wcześniej. Posejdon spłodził dziesięciu bogów-królów ze śmiertelniczką Kleito. Dzięki boskiemu pochodzeniu mieszkańcy Atlantydy początkowo przewyższali wszystkie inne ludy pod względem postury i waleczności. Zbudowali koncentryczne kanały, mosty i świątynie z orichalku. Atlantydy panowały od Libii po Egipt oraz od Europy po Azję. Prehistoryczne Ateny pokonały...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Religia Filozofia

Mityczny Huangdi stworzył chińską cywilizację, pokonał barbarzyńców i uosabiał taoistyczną doskonałość.

Article thumbnail

Mityczny Huangdi stworzył chińską cywilizację, pokonał barbarzyńców i uosabiał taoistyczną doskonałość.

Huangdi urodził się około 2704 r. p.n.e. Wziął władzę w 2697 r. p.n.e. Wprowadził drewniane domy, wozy, łodzie, łuk i strzały oraz pismo. Pokonał barbarzyńców w bitwie w Shanxi, aby stanąć na czele plemion z regionu Żółtej Rzeki. Wprowadził instytucje rządowe i wybił pierwsze monety. Jego żona odkryła produkcję jedwabiu i nauczyła tkactwa. Uważany za wzór mądrości w okresie złotego wieku panowania. Marzył o idealnym królestwie taoistycznym, w któ...

newnickk 25 mar 2026 Azja północno-wschodnia Starozytnosc Kultura

Chińscy cesarze i arystokraci z okresu po dynastii Han często mieli blond lub jasne włosy, co wynikało z ich pochodzenia od koczowniczych ludów spoza grupy etnicznej Han.

Article thumbnail

Chińscy cesarze i arystokraci z okresu po dynastii Han często mieli blond lub jasne włosy, co wynikało z ich pochodzenia od koczowniczych ludów spoza grupy etnicznej Han.

Cao Zhang miał blond włosy, które odziedziczył po matce. Znaczna część chińskiej elity z okresu po dynastii Han oraz arystokratów koczowniczych była opisywana jako „synowie o blond włosach” lub „synowie o niebieskich oczach”. Wśród arystokratów z północnej i południowej dynastii Jin byli blondyni. Plemię Xianbei miało całkowicie białą skórę i żółte włosy. Cesarz Ming z dynastii Jin miał żółtą brodę po matce z plemienia Xianbei i nazywano go żółto...

newnickk 25 mar 2026 Azja północno-wschodnia Genetyka Mieszanie ras

W złotej biżuterii z okresu dynastii Kuszan, pochodzącej z okresu od I wieku p.n.e. do II wieku n.e., można dostrzec elementy takie jak granulacja, cloisonné, stylizowane delfiny oraz sfinksy.

Article thumbnail

W złotej biżuterii z okresu dynastii Kuszan, pochodzącej z okresu od I wieku p.n.e. do II wieku n.e., można dostrzec elementy takie jak granulacja, cloisonné, stylizowane delfiny oraz sfinksy.

Złota klamra przedstawia scenę polowania na dzika z Saksanokhur w Tadżykistanie, datowana na II–I w. p.n.e. lub I–II w. n.e. Złota płytka z intarsją przedstawia mężczyznę prowadzącego wielbłąda ze świątyni Oxus w Takht-i Sangin. Złota korona ścienna z okresu Kushan waży 149 g, ma 35 cm długości i 17 cm wysokości. Brązowa falera przedstawia młodego Dionizosa z Duszanbe, datowana na I w. p.n.e.–I w. n.e. Kolczyk ze sfinksem z elektrum, przedstawiaj...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura

Nimrud było stolicą Asyrii i największym miastem świata, liczącym 75 000 mieszkańców około 800 r. p.n.e., dopóki w 2015 r. ISIS nie zniszczyło 90% jego zabytków.

Article thumbnail

Nimrud było stolicą Asyrii i największym miastem świata, liczącym 75 000 mieszkańców około 800 r. p.n.e., dopóki w 2015 r. ISIS nie zniszczyło 90% jego zabytków.

Nimrud pełnił funkcję stolicy imperium asyryjskiego w latach 879–706 p.n.e. Miasto zajmowało powierzchnię 360 hektarów w pobliżu rzek Tygrys i Wielki Zab. Aszurnasirpal II przebudował je na nową stolicę, wyposażając w potężny pałac i pierwsze duże zoo. W 864 r. p.n.e. zorganizowano tu bankiet, na którym ugoszczono 69 574 gości, serwując 10 000 gołębi i 10 000 dzbanów piwa. Szalmana-Sar-Pal III zbudował większy pałac i Wielką Ziggurat. Wykopaliska...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura Przemoc

Turecko-mongolski Timur podbił świat muzułmański, pozostając niepokonanym, i w trakcie brutalnych wypraw wymordował miliony ludzi.

Article thumbnail

Turecko-mongolski Timur podbił świat muzułmański, pozostając niepokonanym, i w trakcie brutalnych wypraw wymordował miliony ludzi.

Timur założył Imperium Timurydów, rządząc w Afganistanie, Iranie i Azji Środkowej. Ten niepokonany geniusz wojskowy zabił miliony ludzi w Azji, Afryce i Europie. Pochodził z turecko-mongolskiego plemienia Barlas i twierdził, że jest potomkiem Czyngis-chana. W 1398 roku splądrował Delhi, a po łatwym zwycięstwie nad słoniami zniewolił ludność. Po powstaniu w Isfahanie wymordował 100 000–200 000 osób i wzniósł wieże z głowami ofiar. Dwukrotnie znisz...

newnickk 25 mar 2026 Murzyni Arabowie Azja południowa

Scytowie wytwarzali naszyjniki w kształcie motyli, aplikacje przedstawiające sfinksy oraz płytki do pasów na ukraińskich terenach nad Morzem Czarnym.

Article thumbnail

Scytowie wytwarzali naszyjniki w kształcie motyli, aplikacje przedstawiające sfinksy oraz płytki do pasów na ukraińskich terenach nad Morzem Czarnym.

Naszyjnik z motylem wystawiony w Muzeum w Odessie na Ukrainie. Baza danych regionu Morza Czarnego zawiera opisy naszyjników z Ukrainy. Aplikacja przedstawiająca sfinksa pochodząca ze scytyjskiego kurhanu z IV wieku p.n.e. Królewskie pochówki scytyjskie w Kul-Oba na Krymie datowane są na IV wiek p.n.e. Biżuteria scytyjska z regionu Zaporoża na Ukrainie pochodzi z I–II wieku. Klamry do pasów i plakietki udokumentowane w bazie danych regionu Morza C...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura Europa i UE

Ręcznie wykonana, wysadzana klejnotami złota filiżanka z jednym uchwytem, pochodząca z V–VI wieku, wraz z kolczykiem z okresu dynastii Han.

Article thumbnail

Ręcznie wykonana, wysadzana klejnotami złota filiżanka z jednym uchwytem, pochodząca z V–VI wieku, wraz z kolczykiem z okresu dynastii Han.

Złoty, wysadzany klejnotami kubek posiada jeden uchwyt. Kubek pochodzi z Bomy. Datowany jest na V–VI wiek. Osobny kolczyk z okresu dynastii Han. Kolczyk opatrzony znakiem [d/b].

newnickk 25 mar 2026 Murzyni Azja północno-wschodnia Starozytnosc

Jaskinie Kizil, zbudowane przez Tocharów, stanowią najstarszy w Chinach duży kompleks buddyjski z 300 r. n.e., w którym widoczne są elementy sztuki indoirańskiej.

Article thumbnail

Jaskinie Kizil, zbudowane przez Tocharów, stanowią najstarszy w Chinach duży kompleks buddyjski z 300 r. n.e., w którym widoczne są elementy sztuki indoirańskiej.

Jaskinie w Kizil obejmują 236 wykutych w skale świątyń buddyjskich w regionie Xinjiang, w pobliżu królestwa tokaryjskiego Kucha. Jaskinie powstawały od III do VIII wieku n.e. jako węzeł szlaku Jedwabnego. Najstarsze z nich datuje się metodą radiowęglową na około 300 rok n.e. Jest to największy starożytny kompleks jaskiń buddyjskich w Xinjiangu związany z królestwem tokaryjskim. W jaskiniach kultywowano buddyzm hinajany szkoły sarwastiwady, z pewn...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Religia Nauka

Kolekcja Platara obejmuje ponad 10 000 starożytnych ukraińskich artefaktów, wśród których dominują złote arcydzieła scytyjskie.

Article thumbnail

Kolekcja Platara obejmuje ponad 10 000 starożytnych ukraińskich artefaktów, wśród których dominują złote arcydzieła scytyjskie.

Kolekcja Platara obejmuje ponad 10 000 artefaktów pochodzących z terytorium Ukrainy. Diadem z II–I wieku p.n.e. wykonany jest ze złota, nefrytu, agatu, karneolu, szkła i granatu. Bransoletki sarmackie z I wieku wykonane są ze złota i pasty szklanej. Przedmioty z IV–VI wieku charakteryzują się połączeniem złota z jadeitem, granatem i pastą szklaną. Złoty medalion z IV wieku p.n.e. przedstawia Afrodytę z Erotesami. Złota broszka w kształcie pszczoł...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura Europa i UE

W nakryciach głowy i kolczykach scytyjskich kobiet widnieją wykonane przez greckich rzemieślników złote symbole małżeństwa, płodności i życia pozagrobowego.

Article thumbnail

W nakryciach głowy i kolczykach scytyjskich kobiet widnieją wykonane przez greckich rzemieślników złote symbole małżeństwa, płodności i życia pozagrobowego.

Namiastka scytyjska ma formę wysokiego nakrycia głowy zwanego kalathos, ozdobionego naszytymi złotymi płytkami i zawieszkami. Kolczyki mają kształt półksiężyców, a na ich końcach widnieją dwie kaczki, symbolizujące małżeństwa. Dziesięć zawieszek na kolczykach przedstawia małe pisklęta, symbolizujące dzieci. Zawieszki dzwonią melodyjnie, niczym modlitwa o zdrowie i pomyślność dzieci. Kolczyki, puste w środku, ważą zaledwie 10 gramów, ale mocuje si...

newnickk 25 mar 2026 Azja północno-wschodnia Starozytnosc Biali ludzie

Rzeźby z Hatry z I–III wieku przedstawiają królów w strojach partskich, kapłanów, muzyczki oraz synkretyczne bóstwa związane z bogiem słońca.

Article thumbnail

Rzeźby z Hatry z I–III wieku przedstawiają królów w strojach partskich, kapłanów, muzyczki oraz synkretyczne bóstwa związane z bogiem słońca.

Hatra była okrągłym miastem o średnicy 2 km, którego centrum stanowił kult boga słońca. Posągi przedstawiają muzyczki, takie jak Sami, córka Aja, oraz Qami, śpiewającą sprzedawczynię wina w stroju świątynnym. Wśród bóstw żeńskich znajdują się: Martan na tronie z półksiężycem, Allat jako Atena z wielbłądem i lwem, Nanaia, Tyche, Nike oraz Afrodyta. Panteon dominują trzej bogowie: Maran-Shamash, Barmaren i Nergal. Królowie, tacy jak Sanatruq I, Nas...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Religia Kultura

Wśród etruskich zabytków znajdują się zachowane wielobarwne wyroby z terakoty oraz biżuteria ze złota i granatu, pochodzące z okresu 400–130 r. p.n.e.

Article thumbnail

Wśród etruskich zabytków znajdują się zachowane wielobarwne wyroby z terakoty oraz biżuteria ze złota i granatu, pochodzące z okresu 400–130 r. p.n.e.

Etruska antefiks z IV wieku p.n.e. zachowała polichromię na płaskorzeźbie przedstawiającej menadę. Menada ma na głowie opaskę, welon i naszyjnik. Naszyjnik z Sardynii z III wieku p.n.e. wykonany jest ze złota z kaboszonami z granatu. Popiersie wotywne z grobowca w Cerveteri przedstawia kobietę w ciężkiej biżuterii i z wyszukaną fryzurą, co wskazuje na jej status. Terakota z Cerveteri jest unikalna i nieudokumentowana nigdzie indziej. Antefiks z 4...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Włochy Kultura

Starożytne cywilizacje uznawały umięśnionych wojowników, mityczne bestie i motywy natury za kwintesencję piękna.

Article thumbnail

Starożytne cywilizacje uznawały umięśnionych wojowników, mityczne bestie i motywy natury za kwintesencję piękna.

W czasach przed naszą erą niedobór zasobów sprzyjał kultowi męskiej siły i muskularnej sylwetki. Sumerowie i Grecy uwieczniali w sztuce wyobrażenia śmiałych wojowników. Asyryjczycy przedstawiali mężczyzn walczących gołymi rękami z lwami. Posągi Ramzesa II eksponują wyrzeźbione torsy emanujące testosteronem. Prawdziwa mumia Ramzesa jest chuda i ohydna, w przeciwieństwie do heroicznych rzeźb. Egipcjanie łączyli w sobie bóstwa półludzkie i zwierzęce...

newnickk 25 mar 2026 Sumer Starozytnosc Egipt

Od I wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Sarmaci wytwarzali misterną złotą biżuterię przedstawiającą mityczne bestie, smoki i gryfy.

Article thumbnail

Od I wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Sarmaci wytwarzali misterną złotą biżuterię przedstawiającą mityczne bestie, smoki i gryfy.

Na hrywnie widnieje siedzący bóg lub bohater trzymający puchar, z mieczem na kolanach, po bokach którego walczą smok-wilk oraz trzy hybrydowe stworzenia uzbrojone w maczugi. Naszyjnik łączy w sobie złoty łańcuszek z niebieskim szklanym medalionem i symetrycznymi figurkami gryfów. Wisiorki świątynne z kurhanu w Porogach wykonane są ze złota i szkła i datowane są na I wiek. Wisiorki świątynne z kurhanu w Noisy, znalezione w Sladkovskim, mocowane są...

newnickk 25 mar 2026 Sarmaci Azja północno-wschodnia Starozytnosc

Walijska złota peleryna z epoki brązu stanowi przykład niezrównanego kunsztu rzemieślniczego; przeznaczona była do użytku rytualnego i noszona przez szczupłą kobietę lub dziecko.

Article thumbnail

Walijska złota peleryna z epoki brązu stanowi przykład niezrównanego kunsztu rzemieślniczego; przeznaczona była do użytku rytualnego i noszona przez szczupłą kobietę lub dziecko.

Płaszcz z Mold odkryty w 1833 roku w walijskim kurhanie zwanym Fairies’ Hill. Wykonany z pojedynczego sztabki złota, wykuwanej na cienką blachę, z wypukłymi koncentrycznymi pierścieniami imitującymi fałdy tkaniny. Przeznaczony do okrycia ramion, przedramion i klatki piersiowej szczupłej kobiety lub dziecka. Znaleziony wraz z tkaniną, złotymi paskami, blachami z brązu, urną ze spalonych kości, fragmentami drugiego płaszcza, brązowym nożem oraz set...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Wielka Brytania Kultura

Bransoletka Sakae przedstawia stylizowane konie w galopie, wykonane techniką inkrustacji turkusem na złocie.

Article thumbnail

Bransoletka Sakae przedstawia stylizowane konie w galopie, wykonane techniką inkrustacji turkusem na złocie.

Bransoletka składa się z dwóch połączonych zawiasowo, ażurowych elementów. Przedstawiono na niej konie z podniesionymi tylnymi nogami, dotykającymi kłębu. Głowy koni są stylizowane. Grzywy, kopyta i liściaste ornamenty inkrustowane turkusem. Wykonana ze złota i turkusu. Średnica 7,5 cm. Pochodzi z kultury Sakae, Azja Środkowa, III–I wiek p.n.e. Znaleziona w okolicy Duzdak, region Syrdarya, pustynia Karakum. Część syberyjskiej kolekcji Piotra I.

newnickk 25 mar 2026 Azja północno-wschodnia Starozytnosc Biali ludzie

Kolczyki z okresu panowania Partów, produkowane masowo w formie złotych pudełeczek w kształcie gwiazdy, inkrustowanych granatami, oraz zawieszek w kształcie dzwoneczków.

Article thumbnail

Kolczyki z okresu panowania Partów, produkowane masowo w formie złotych pudełeczek w kształcie gwiazdy, inkrustowanych granatami, oraz zawieszek w kształcie dzwoneczków.

Charakterystyczne kolczyki partskie mają kształt gwiaździstych pudełek, inkrustowanych głównie granatami, oraz dzwoneczkowych zawieszek na łańcuszkach. Były produkowane na masową skalę, dzięki czemu zachowało się wiele egzemplarzy. Para z muzeum w Leiden o długości 4,5–5 cm, wykonana ze złota z granatami, niebieskimi i białymi kamieniami oraz złotymi granulkami. Złote kolczyki z zawieszkami w kształcie granatów z Seleucji w Iraku, I–II wiek. Opas...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura

Kolekcja Al Thani prezentuje luksusowe wyroby ze złota i kamieni szlachetnych pochodzące ze starożytnej Eurazji, datowane na okres od 2000 r. p.n.e. do 800 r. n.e.

Article thumbnail

Kolekcja Al Thani prezentuje luksusowe wyroby ze złota i kamieni szlachetnych pochodzące ze starożytnej Eurazji, datowane na okres od 2000 r. p.n.e. do 800 r. n.e.

Złota płytka z karneolem i sardonyksem pochodzi ze środkowej Azji z połowy II tysiąclecia p.n.e. Stela grobowa wykonana z alabastru, złota i agatu pasiastego pochodzi z południowej Arabii z okresu 100 p.n.e.–100 n.e. Złoty ryton z karneolem pochodzi ze starożytnej Anatolii z ok. 2000–1500 r. p.n.e. Scytyjskie złote płytki z reniferami pochodzą z lat 400–300 p.n.e. Złote i sardonyksowe wisiorki z Bliskiego Wschodu, z okresu Partów, 100 p.n.e.–100 ...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura

Sogdianie osiągnęli mistrzostwo w malarstwie narracyjnym i dynamicznej sztuce metaloplastycznej, wywierając wpływ na Chiny aż do momentu, gdy podbój islamski doprowadził do upadku tej cywilizacji.

Article thumbnail

Sogdianie osiągnęli mistrzostwo w malarstwie narracyjnym i dynamicznej sztuce metaloplastycznej, wywierając wpływ na Chiny aż do momentu, gdy podbój islamski doprowadził do upadku tej cywilizacji.

Sogdianie stworzyli bogatą sztukę środkowoazjatycką z okresu przedislamskiego, której rozkwit przypadł na V–IX wiek. Sztuka ta obejmowała malowidła narracyjne na ścianach domów, przedstawiające historie, uczty i polowania. Wyroby metalowe różniły się od sasanidzkich dynamicznymi wzorami i mniej masywnymi naczyniami. Poprzez handel i migracje wywarły wpływ na chińskie wyroby metalowe, tkaniny i muzykę. Malowidła ścienne w Afrasiabie przedstawiały ...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Kultura Religia

Sogdianie dominowali w handlu na Jedwabnym Szlaku jako irańscy pośrednicy, dopóki nie zniszczyły ich podboje muzułmańskie.

Article thumbnail

Sogdianie dominowali w handlu na Jedwabnym Szlaku jako irańscy pośrednicy, dopóki nie zniszczyły ich podboje muzułmańskie.

Sogdianie stworzyli starożytną cywilizację irańską w Azji Środkowej, między rzekami Amu-Daria i Syr-Daria. Miasta-państwa skupione wokół Samarkandy nigdy nie zjednoczyły się politycznie. Język sogdyjski wyginął, z wyjątkiem języka jaghnobijskiego, który wywodzi się od niego. Sogdianie zostali podbici przez Cyrusa, Aleksandra, Seleucydów, Kuszanów, Sasanidów, Heftalitów, Turków i Arabów. Pełnili rolę kluczowych pośredników na Jedwabnym Szlaku, han...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Arabowie Kultura

Termin „aryjski” określał tożsamość etniczną, językową i religijną starożytnych Irańczyków w odróżnieniu od ludów niearyjskich, takich jak Turanowie.

Article thumbnail

Termin „aryjski” określał tożsamość etniczną, językową i religijną starożytnych Irańczyków w odróżnieniu od ludów niearyjskich, takich jak Turanowie.

Aryjczycy wywodzą się od protoindoiryjskich koczowników stepowych z kultur Andronowo i Sintashta. Irańczycy odróżnili się od Indoaryjczyków i koczowników stepowych poprzez osiadłe życie w Wielkim Iranie. Awesty wskazują na obszar zamieszkiwany przez Aryjczyków we wschodniej części Wielkiego Iranu, skupiony wokół Afganistanu i Tadżykistanu. Aryjczycy ostro kontrastują z wrogami: Turjami, Sairimami, Dahami i Sainusami na północ od rzeki Oksus. Mity...

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Religia Kultura

Staro-perskie słowo „Arya” oznacza „Irańczyka” i wywodzi się z praindoirańskiego *Áryas, wspólnego dla sanskrytu.

Article thumbnail

Staro-perskie słowo „Arya” oznacza „Irańczyka” i wywodzi się z praindoirańskiego *Áryas, wspólnego dla sanskrytu.

Staro-perskie 𐎠𐎼𐎡𐎹 (Aryaʰ) wywodzi się od proiranijskiego *Áryah. Pochodzi od praindoirańskiego *Áryas. Jest pokrewne z awestyjskim airiia i sanskryckim ārya. Przymiotnik oznacza „irański”. Terminy pochodne obejmują arya-ciça. Obejmuje imiona takie jak Aryābignah, Aryabr̥zans, Aryamanah.

newnickk 25 mar 2026 Starozytnosc Nauka Azja południowa

Aryjczycy określali siebie jako szlachetnych użytkowników języka wedyjskiego, odróżniających się od nie-aryjczyków, takich jak Dasyus i Dasas.

Article thumbnail

Aryjczycy określali siebie jako szlachetnych użytkowników języka wedyjskiego, odróżniających się od nie-aryjczyków, takich jak Dasyus i Dasas.

Słowo „Ārya” oznacza osobę posługującą się językiem wedyjskim, należącą do grupy indoaryjskiej. Termin ten wywodzi się od praindoirańskiego *Áryas, używanego przez starożytnych Hindusów i Irańczyków. Aryjczycy byli przeciwstawieni anārya, dasyu i dāsa jako ludom niewedyjskim. Później termin ten zaczął oznaczać trzy pierwsze kasty, z wyłączeniem szudrów. Sugeruje on cechy godne szacunku, honorowe i szlachetne. Pochodna tego terminu, āryavaṃśa, ozn...

newnickk 25 mar 2026 Azja południowa Indie i Hindusi Starozytnosc

Huangdi zjednoczył chińskie plemiona, pokonując potwory, wynalazł pismo, kompas i medycynę, a następnie został nieśmiertelnym bogiem.

Article thumbnail

Huangdi zjednoczył chińskie plemiona, pokonując potwory, wynalazł pismo, kompas i medycynę, a następnie został nieśmiertelnym bogiem.

Huangdi panował w latach 2697–2597 p.n.e. jako legendarny założyciel chińskiego imperium. Huangdi wynalazł pismo, kompas, koło, kalendarz, astronomię, matematykę, garncarstwo, jedwab oraz akupunkturę. Huangdi pokonał potworną armię Chi You, wykorzystując kompas we mgle oraz boską karę. Żona Huangdiego, Leizu, odkryła sposób produkcji jedwabiu z jedwabników. Huangdi skompilował Nei Jing, fundamentalny tekst medycyny chińskiej i akupunktury. Huangd...

newnickk 25 mar 2026 Azja północno-wschodnia Starozytnosc Religia
Poprzednia Strona 107 / 191 Następna