Wzgórze Çayönü prosperowało w latach 8630–6800 p.n.e. jako osada neolitu przedceramicznego typu B. Stanowisko to świadczy o przejściu od łowiectwa do udomowienia roślin i zwierząt. Świnie zostały prawdopodobnie po raz pierwszy udomowione właśnie w Çayönü. Spośród zwierząt jako pierwsze udomowiono owce. Bydło hodowano już od najwcześniejszych warstw, stanowiąc 20% szczątków, jednak pod względem fenotypowym pozostawało dzikie aż do 7000 r. p.n.e. Zmniejszenie rozmiarów bydła wskazuje na udomowienie około 7000 r. p.n.e. Pszenica płaskurka i pszenica jednokłosowa uprawiane były od najwcześniejszych podfaz. Populacja genetycznie składała się w 48% z anatolskiego epipaleolitu, w 33% z neolitu środkowego Zagrosu, a w 19% z neolitu południowego Lewantu. Çayönü stanowi część klastra genetycznego neolitu Mezopotamii. Klaster ten stanowi główne pochodzenie w próbkach z epoki brązu z Lewantu i Egiptu. Mężczyzna z okresu Starego Państwa egipskiego posiadał 24% pochodzenia neolitycznego z Mezopotamii, w tym typu Çayönü. Pochodzenie egipskie najlepiej pasuje do 77,6% neolitu północnoafrykańskiego oraz 22,4% neolitu mezopotamskiego. Ofiary z ludzi potwierdzone analizą krwi. Budynki o planie kratowym z podwyższonymi podłogami dla izolacji. Stele z ludzkimi twarzami wskazują na kult. Rozwinięte z tradycji Göbekli Tepe.
Komentarze
Napisz pierwszy komentarz!